Lage rente goed voor de economie? auteur Jack Pheifer

terug

home

Lage rente goed voor de economie?

Een van de redenen waarom de banksector zo uit het lood geslagen is, zijn de lage rentepercentages op de geldmarkten van de afgelopen jaren. In navolging van de theorieën van de Amerikaanse geld-economen werd in de Westerse wereld sedert de jaren negentig meer en meer het rente-instrument gebruikt om economische groei te stimuleren. Hoe lager de rente waartegen banken en bedrijven geld kunnen lenen, des te meer wordt er volgens deze economen geïnvesteerd, des te meer de economie groeit.

Wat we echter hebben kunnen constateren is dat lage rentepercentages leiden tot uiterst risicovol gedrag en economische zeepbellen. Als je als bedrijf jaarlijks 10% verdient op het vermogen dat in je bedrijf zit en je hoeft aan de bank maar 3-4% rente te betalen, dan is het profijtelijk zoveel mogelijk te lenen. Immers je houdt 6-7% over op de kosten van je geleende vermogen en die kunnen de eigenaren onderling verdelen! Dit is de truc van de Hedgefunds. Totdat het even wat minder gaat in je tak van sport en dan heb je opeens zware vaste lasten van interest betalingen.

Ditzelfde verhaal geldt natuurlijk voor huiseigenaren. Als je (ook nog door de belastingaftrek) maar weinig hypotheekrente betaalt, dan kun je bij hetzelfde inkomen meer hypotheek nemen. Alleen al de lage rente zorgde voor de grote prijsstijgingen van woningen en nu het even tegenzit…

Een lage 'prijs' van geld lenen leidt tot een grote vraag naar leningen. Om aan die hoge vraag te voldoen hebben banken een groot aantal (achteraf bekeken riskante) constructies bedacht om steeds meer geld uit te kunnen lenen totdat die zeepbel werd doorgeprikt….

De internationale markten zijn inmiddels verslaafd aan deze economische cocaïne. Door de crises is het recept van lage rentes nog intensiever toegepast. Banken kunnen (inmiddels) nu al voor 0,25% geld lenen van de centrale banken. Zo kunnen ze op leningen aardig verdienen om hun verliezen van de afgelopen jaren goed te maken. De internationale banken maken dus op dit moment weer behoorlijke winsten. Ik begrijp alleen niet waarom de bankmanagers hiervoor opnieuw weer bonussen opstrijken? Iedere Pietje Puk kan toch geld verdienen met iets gewilds verkopen dat je bijna voor niets inkoopt? *

Toch hebben we ook de andere grote nadelen van de lage rente al ondervonden. Gespaarde gelden (bijv. voor pensioenen) kunnen op veilige wijze maar weinig rendement maken. Dus gaan al die spaargelden ook op risicovollere wijze op zoek naar een betere 'rente'. Bijvoorbeeld een halve punt meer bij Icesave of een Turkse bank. Of in duistere (soms zelfs criminele kettingbriefachtige) soorten beleggingen. Toen ook in de beleggingswereld vele zeepbellen uiteen spatten, kwamen de verliezen niet meer voor rekening van banken, beleggers of bedrijven, maar kregen gewone burger dat op hun bord.

Een van de lessen die we kunnen trekken is dat het ongezond is om lenen te goedkoop te maken. Lenen moet zoveel (geld) kosten dat leners niet aangespoord worden tot (te) risicovol gedrag.

* Bloomberg meldt dat de Amerikaanse banken tussen 2007 en 2010 door de laag rentende leningen van de Fed bijna 13 miljard euro extra inkomsten hebben gehad.